Wspólne archiwum
Warszawa
30.06-12.09.2026 

Dwie sale w kamienicy przy Rynku Starego Miasta 2 w Warszawie od siedemdziesięciu lat są miejscem spotkań, eksperymentów i artystycznych debiutów. Historia działającej tu dziś Galerii Promocyjnej rozpoczęła się w 1956 roku od Sekcji Plastycznej Klubu Krzywego Koła i wystawy Grupy 55, tworzonej przez Mariana Bogusza, Zbigniewa Dłubaka i Kajetana Sosnowskiego. Prowadzona przez Bogusza Galeria Krzywe Koło była pierwszą galerią sztuki nowoczesnej w powojennej Warszawie. Prezentowała nowe zjawiska po latach socrealizmu, ale była też miejscem dyskusji, spotkań i wymiany idei. Sztuka nie kończyła się tu na wystawie – wychodziła w życie społeczne. Galeria zmieniała nazwę i sposób działania, zachowując jednak zainteresowanie tym, co nowe i jeszcze nierozpoznane. Pokazywano tu prace najważniejszych postaci polskiej powojennej awangardy, a później umożliwiano debiuty kolejnym pokoleniom. Od 1987 roku nazwa Galeria Promocyjna wyraźnie określa jej misję: wspieranie młodych artystek i artystów w momencie wchodzenia w profesjonalne pole sztuki.

Jubileuszowa wystawa Historia towarzyska nie zamyka tej historii w archiwum. Do jej przygotowania zaproszono młodą generację artystek, artystów, kuratorek oraz osoby studiujące na warszawskiej ASP. Materiały, dokumenty i wspomnienia stały się punktem wyjścia do nowych prac, performansów, spotkań i dyskusji – a więc do kontynuowania tradycji galerii jako żywego środowiska, w którym sztuka reaguje na rzeczywistość i tworzy relacje.

W centrum ekspozycji znajduje się archiwum galerii: fotografie, katalogi, korespondencja i dokumenty będące świadectwem tysięcy spotkań, rozmów i relacji budujących przez dekady środowisko sztuki współczesnej. Projekt, kuratorowany przez Zuzannę Andruszko i Kingę Cieplińską we współpracy z TURNUSem oraz Fundacją Arton, ukazuje galerię jako przestrzeń wymiany myśli, budowania wspólnoty i tworzenia historii. Do współtworzenia wystawy zaproszono Klaudię Figurę, Piotrę Maciejowską, Piotrka Kowalskiego i Adę Adu Rączkę. Ich prace podejmują dialog z materiałami archiwalnymi, poruszając kwestie pamięci i roli instytucji w procesach artystycznych. Całość uzupełnia część historyczna przygotowana z udziałem studentek Wydziału Badań Artystycznych i Studiów Kuratorskich warszawskiej ASP, prezentująca wybrane dokumenty i obiekty z siedmiu dekad działalności galerii.

Jubileusz przypada na moment instytucjonalnej przemiany. Od stycznia 2027 roku Staromiejski Dom Kultury stanie się Staromiejskim Domem Kultury Słowa, którego głównym polem działalności będą literatura i czytelnictwo. Historia Galerii Promocyjnej staje się więc dzisiaj nie tylko powodem do świętowania, lecz także argumentem w rozmowie o jej przyszłości.

Historia Towarzyska, 70 lat galerii przy Rynku Starego Miasta 2 w Warszawie
Galeria Promocyjna przy Staromiejskim Domu Kultury, Warszawa, Rynek Starego Miasta 2

Piotrek Kowalski, time ii think, 2023

Widok wystawy „Historia towarzyska. 70 lat galerii przy Rynku Starego Miasta 2”, 30.06 – 12.09.2026, Galeria Promocyjna, fot. Zuzanna Wudarska

Widok wystawy „Historia towarzyska. 70 lat galerii przy Rynku Starego Miasta 2”, 30.06 – 12.09.2026, Galeria Promocyjna, fot. Zuzanna Wudarska

14. Katalog wystaw „Konfrontacje 1960”, 1960, zbiory Biblioteki Głównej Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie; Katalog wystawy Stefana Gierowskiego w ramach wystaw „Konfrontacje 1960”, 1960, dzięki uprzejmości Fundacji Stefana Gierowskiego, „Historia towarzyska. 70 lat galerii przy Rynku Starego Miasta 2”, 30.06 – 12.09.2026, Galeria Promocyjna, fot. Zuzanna Wudarska

Osoby artystyczne i kuratorki wystawy w Staromiejskim Domu Kultury, 2026, fot. Karolina Jackowska